فلسفه و چرایی حوادث و بلایای طبیعی

آیتالله مکارم شیرازی

آنچه در پی میآید بازخوانی سخنان و مباحث ارائه شده از سوی آیتالله مکارم شیرازی پیرامون رخدادها، آفات ، مصائب و بلایای طبیعی است که آن را به نقل از حوزه نیوز تقدیم خوانندگان عزیز میکنیم.

همواره زندگى انسان با حوادث و بلایای طبیعی همچون زلزله، طوفان و سيل آميخته شده است و عليرغم تمام كوشش هايى كه براى آسايش تن، آسودگى خيال و فكر انسان مى شود، عرصه زندگى او جولانگاه اين گونه حوادث است.[1] لذا در کنار دیگر نگرانىهای بشر که با تغيير وضع زندگى و تمدن جديد، تغيير كرده است همچون بیماریهای لاعلاج ، حوادث رانندگى و از همه بدتر توسعه بيمارى هاى روحى كه روز به روز چهره خطرناكترى به خود مىگيرد لیکن حوادث و بلایای طبيعى نیز در اجتماع بشر بيداد مى كند.[2]
هنگام وقوع حوادثى از قبيل زلزله و سيل، عدّهاى از مردم سؤالاتى از اين قبيل از خود مىكنند: «چرا گاه و بيگاه زمين لرزهها و سيلها و بيمارىهاى واگير و مانند اينها خرمن هستى عدّهاى را مىسوزاند؟» «چرا اين حوادث در بعضى از نقاط روى مىدهد و بعضى ديگر سالم مىمانند»؟ «فلسفه نزول اين آفات و بلاها چيست»؟ «آيا فقط عدّهاى گناهكارند و بايد مجازات شوند و عدّهاى ديگر بى گناهند»؟ چرا، چراو...؟[3]
اساساً، اين گونه سؤالات هميشه در ميان عدّهاى از افراد بشر بوده است، بخصوص هنگام وقوع حوادث ناگوار، بيشتر به اين فكر فرو مىرفتند؛ حتّى تاريخ عقايد و اديان نشان مىدهد كه راه نيافتن به پاسخ واقعى همينگونه سؤالات احياناً سبب توجّه بعضى به عقيده «مادّيگرى» و «الحاد» و روى گردانيدن از اصل «توحيد و خداشناسى» شده است؛ زيرا در اثر مطالعه سطحى و[4] قضاوت عجولانه هنگام بروز اين قبيل حوادث، آنها را در قيافه هولناك و تنفّرآميزى مىبينند و گاهى از آنها به خشم طبيعت و يا قهر آن! تعبير مىكنند، در صورتى كه اگر قيافه واقعى آنها را با عينك عقل و انديشه نگاه كنيم، نتيجه ديگرى به دست مىآيد.[5]